Staw skokowy jest stawem bardzo obciążanym i może być dotknięty różnymi patologiami, w tym zapaleniem stawów. Choroba ta może powodować silny ból i znaczne ograniczenia funkcjonalne. Dlatego konieczne jest trafne rozpoznanie przypadłości i wdrożenie odpowiednich metod leczenia. Sprawdź, jakie objawy wskazują na zapalenie stawu skokowego i jakie badania mogą być potrzebne w diagnostyce lekarskiej.
Czym jest zapalenie stawu skokowego?
Staw skokowy górny i dolny ma skomplikowaną budowę. Za jego stabilność i prawidłowe funkcjonowanie odpowiada duża grupa więzadeł, mięśni oraz powierzchnie stawowe wraz z torebką stawową [1]. Staw ten łączy kości podudzia (kość piszczelową i strzałkową) z kośćmi stopy (poprzez kość skokową) i jest bardzo narażony na uszkodzenia, w tym urazy, zwłaszcza przeciążenia i skręcenia kostki [2]. Znacznie rzadziej jest narażony również na stan zapalny.
Zapalenie stawu skokowego powoduje ból i prowadzi do ograniczenie ruchomości stawu skokowego. Częstą przyczyną zapalenia stawu skokowego jest stan pourazowy, zwłaszcza złamania, zwichnięcia i skręcenia kostki. Schorzenia te mogą prowadzić do zapalenia stawów i utrudniają chodzenie oraz wykonywanie innych czynności ruchowych.
Jakie objawy daje zapalenie stawu skokowego?
Objawy zapalenia w obrębie kostki są typowe dla stanu zapalnego, ale ich nasilenie może się różnić w zależności od przyczyny. Najczęściej obserwowane dolegliwości to [3]:
- ból stawu utrudniający chodzenie i poruszanie kończyną;
- obrzęk stopy i kostki;
- ograniczona ruchomość z powodu sztywności stawów;
- zaczerwienienie skóry w okolicy kostki;
- uczucie ciepła w miejscu bólu;
- bolesność odczuwana podczas dotyku chorego stawu.
Oprócz tych objawów mogą wystąpić inne, takie jak gorączka, zmęczenie i ogólnie złe samopoczucie.
Jak diagnozuje się zapalenie stawu skokowego?
Z bólem kostki i podejrzeniem zapalenia stawu skokowego należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu. Dopiero on może wypisać skierowanie do reumatologa, który zajmuje się m.in. stanami zapalnymi i schorzeniami stawów.
Diagnozę zapalenia stawu skokowego lekarz rozpoczyna od wywiadu i oceny wszystkich objawów klinicznych doświadczanych przez pacjenta. Pod uwagę brana jest również historia medyczna przeciążeń, zwichnięć, złamań lub innych tego typu urazów kostki. Badany jest kontekst wystąpienia choroby, aby ustalić przyczynę podejrzewanego zapalenia stawu skokowego. Należy zwrócić uwagę np. na niedawno przebyty uraz, zabieg chirurgiczny w tym obszarze lub historię rodzinną reumatoidalnego zapalenia stawów [4].
Ważnym etapem diagnozy jest badanie fizykalne w celu sprawdzenia zakresu ruchu, czucia itp. Oprócz bólu i tkliwości podczas dotyku w chorym stawie istotne jest powiększenie wielkości stawu spowodowane obrzękiem tkanek miękkich stawu (błony maziowej i torebki stawowej) oraz zwiększeniem ilości płynu stawowego (obecny wysięk zapalny) [4].
Jakie badania mogą być potrzebne przy diagnostyce zapalenia stawu skokowego?
Kiedy lekarz diagnozuje zapalenie stawu skokowego może zlecić również badania laboratoryjne. Przeprowadza się je przede wszystkim w celu rozpoznania wczesnego niezróżnicowanego lub reumatoidalnego zapalenia stawów. Na choroby te wskazują podwyższone wartości odczynu Biernackiego (OB) i/lub stężenia białka C-reaktywnego (C-reactive protein – CRP), obecność RF (czynnika reumatoidalnego) i/lub przeciwciał aCCP (przeciwciała przeciwcytrulinowe) [4].
Zlecone mogą zostać również inne badania, w tym:
- punkcja, czyli nakłucie igłą stawu skokowego w celu pobrania płynu stawowego i poddaniu go analizie np. posiewu w celu oceny obecności bakterii [5];
- badania obrazowe, takie jak zdjęcia rentgenowskie, USG lub w poważniejszych przypadkach rezonans magnetyczny.
Ostatecznym potwierdzeniem diagnozy jest obserwacja reakcji organizmu na zastosowane leczenie. Jeżeli objawy ulegną złagodzeniu po zastosowanych metodach leczenia, lekarz trafnie zdiagnozował zapalenie stawu skokowego.
Artykuł na zlecenie marki Diky
Bibliografia:
1. Pedrycz A. i in., Urazy w obrębie stawu skokowego. Diagnostyka, profilaktyka, leczenie operacyjne, POLISH HYPERBARIC RESEARCH 4(49)2014.
2. Bochenek A., Ciechanowski S., Krzystałowicz F. i in., Anatomia człowieka, T.1, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2015.
3. Tomczak J., Rutkowska-Sak L., Ból i obrzęk stawów – od objawu do rozpoznania, 2016 (witryna internetowa: https://podyplomie.pl/pediatria/23505,bol-i-obrzek-stawow-od-objawu-do-rozpoznania, dostęp: 07.05.2025).
4. Rupiński R., Praktyczne wskazówki dotyczące postępowania we wczesnym zapaleniu stawów, Lekarz POZ 5/2022, s. 346-351.
5. Gajewski K., Badanie płynu stawowego, 2017 (witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/165198,badanie-plynu-stawowego, dostęp: 07.05.2025).